TRẦM CẢM Ở TUỔI THANH XUÂN, HÃY CHỈ NHƯ MỘT LẦN LẠC LỐI

  29/10/2019 17:11:10
Thụy An

Có thể nhiều người chưa hình dung được rằng, trầm cảm và rối loạn lo âu có thể giết chết một con người. Nếu có con cái, hay người thân bị rơi vào tình trạng như vậy, bạn sẽ làm gì?

Mới đây, thông tin về một nữ ca sỹ xinh đẹp, nổi tiếng người Hàn Quốc tự sát vì chứng trầm cảm và rối loạn lo âu đã khiến biết bao nhiêu người xót xa. Ở độ tuổi thanh xuân đẹp đẽ nhất của đời người, cũng là thời điểm rực rỡ của sự nghiệp phát triển nghệ thuật. Người ngoài nhìn vào ai cũng nghĩ cô ấy có đủ mọi thứ mà người khác mơ ước. Nhưng rồi tất cả đều dừng lại ở một kết cục bi thảm, bởi cô ấy không vượt qua được chính mình. chứng trầm cảm đã đẩy cô đến hành động tự kết liễu đời mình.

Tuổi thanh xuân với nhiều người là cả khoảng thời gian đầy trải nghiệm ngọt ngào, với ai đó lại biết bao nghiệt ngã. Bởi những va vấp đầu đời, những biến cố, khủng hoảng đến từ gia đình, sức ép từ công việc, học hành… khiến họ rơi vào bế tắc, trầm cảm, rối loạn lo âu. Có những người mạnh mẽ vượt qua được, nhưng rất tiếc, một số người đã không thể vượt qua…

Lâu nay không ít người lớn vẫn nghĩ rằng tâm lý chỉ là một vấn đề phụ, hoặc chỉ là một chút rối loạn cảm xúc của tuổi mới lớn. Mà không lường được rằng, ảnh hưởng của chứng rối loạn lo âu, trầm cảm trầm trọng như thế nào. Và càng ngày vấn đề về trầm cảm ở tuổi thanh thiếu niên càng gia tăng.

Tại Việt Nam, một nghiên cứu ở học sinh học cấp hai cho thấy tỷ lệ có biểu hiện trầm cảm chiếm 41%, trong nhóm này 26% có ý định tự sát và gần 4% đã từng tự sát ít nhất một lần. Yếu tố nguy cơ liên quan đến trầm cảm là sự bạo hành tinh thần và thể chất trong gia đình và căng thẳng trong việc học tập. Nếu dựa vào thống kê từ các bệnh viện, số lượng người tự sát có thể sẽ không nhiều vì bệnh nhân thường có chẩn đoán khác kiểu như ngộ độc hay tai nạn. Bảo hiểm y tế sẽ không thanh toán cho những trường hợp tự sát, dù nó là hậu quả của một tình trạng bệnh hoặc sang chấn tâm lý.

Giá như những người bị trầm cảm được gia đình, người thân quan tâm sớm hơn, được yêu thương nhiều hơn thì có lẽ họ sẽ đủ mạnh mẽ hơn để vượt qua, trầm cảm ở tuổi thanh xuân sẽ chỉ giống như một lần lạc lối...  

Những câu chuyện xa mà gần, gần mà xa…

Khi tiếp nhận các câu hỏi của bệnh nhân trên ứng dụng iCNM gửi đến cho các bác sỹ của Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, chúng tôi đã không khỏi xót xa khi nhận được những câu hỏi của những bạn trẻ với tâm trạng đầy hoang mang, bế tắc, không lý giải được cảm xúc của chính mình:

“Cháu thích ở một mình trong không gian hẹp từ lúc cháu học lớp 10 tâm lí cháu bất ổn. Cháu còn mắc chứng sợ nói chuyện với người lạ kể cả bạn nam hay bạn nữ mỗi lần họ nói chuyện với cháu cháu luôn sợ toát mồ hôi lạnh. từ lúc cháu học cấp 2 những triệu chứng này bắt đầu xuất hiện từ lúc ba mẹ hàng xóm cô chú bác nói họ cứ tâng bốc em gái cháu lên còn cháu thì bị họ lơ là đi lúc nào cũng hạ thấp cháu xuống từ lúc đó cháu càng xa lánh mọi người hơn mỗi lần nghe họ nói cháu đều vào phòng khoá cửa lại khóc còn trên trường thì bị 1 bạn nam ăn hiếp 3 năm cháu như sợ ai muốn tiếp xúc với cháu bây giờ cháu đủ 18 tuổi nhưng bệnh cháu càng lúc càng nặng. có lần cháu thẫn thờ xong cái bừng tĩnh thấy tay cháu bị cháu cào đến chảy máu mà cháu không biết cháu bị gì vậy ạ” (18 tuổi)

“ ba mẹ con rất thương con nhưng họ luôn luôn bắt con phải làm theo những gì họ muốn. con còn một người anh hai nhưng anh ấy lúc nào cũng la mắng con, mỗi khi mà con bị la hay tức giận là con không kiểm soát được mình, con khó thở, mất ngủ( thường đi ngủ vào 2-3h) và còn tự đánh mình để bản thân không tức giận nữa” (17 tuổi)

“ Vừa qua cháu vừa trải qua một cú sốc khá lớn đó là trượt đại học lần 2. Đã qua hơn 2 tháng rồi nhưng cảm giác tội lỗi và sự thất vọng to lớn ấy vẫn ám ảnh cháu. Gần đây cháu luôn cảm thấy mệt mỏi và chán nản, cháu ngủ rất nhiều và tăng cân mạnh mặc dù cháu không ăn nhiều thậm chí hay bỏ bữa. Chỉ với những việc nhỏ không theo ý muốn như bị bố mẹ mắng vài câu hay không tìm thấy đồ cùa mình, kể cả khi được gọi để thức dậy cháu cũng cảm thất vô cùng cáu gắt và mệt mỏi. Thậm chí đôi khi  cháu còn nghĩ đến việc tự tử. Cháu cảm thấy rất sợ tương lai và khó có thể tập trung hoàn toàn vào việc gì đó. (19 tuổi)

Sự thiếu quan tâm, hờ hững của nhiều bậc cha mẹ, khiến nhiều người trẻ bị rơi vào trạng thái cô độc, không biết chia sẻ với ai, và dần dần tách mình ra khỏi các mối quan hệ xã hội. Bên cạnh đó, cũng không ít các bậc cha mẹ có tư duy muốn con phải tuyệt đối nghe theo lời mình, cũng có thể là một nguyên nhân khiến trẻ rơi vào ức chế hoặc chống đối.

Cha mẹ nên làm gì khi con gặp vấn đề về tâm lý?

Nếu nghi ngờ con bị trầm cảm, bố mẹ cần quan tâm tới con mình hơn. Nghiêm túc nhìn nhận lại tất cả những gì đã qua để hiểu rõ ngọn nguồn gây ra tâm lý bất  ổn của con hiện tại.

Quan trọng nhất là tuyệt đối không được làm ngơ vấn đề con bạn đang gặp phải.

Hãy yêu thương con bằng cách lắng nghe và tôn trọng chứ tuyệt đối đừng dò xét hay kiểm soát. Bạn có thể trò chuyện, bắt đầu băng việc chấp nhận vấn đề mà con đang mắc phải. Và sẵn sàng giúp đỡ con bất cứ điều gì. Hơn lúc nào hết, lúc này bạn hãy ở bên con nhiều nhất có thể.

Những người bị trầm cảm thường có xu hướng tách mình ra khỏi các hoạt động xã hội và bạn bè, thu mình lại trong thế giới của riêng mình. Thời gian càng lâu, họ sẽ càng khó hòa nhập với thế giới xung quanh. Vì vậy, bố mẹ khi nhận thấy điều này, cần khuyến khích con hòa nhập với các hoạt động xung quanh, giúp con tìm lại niềm vui với những hoạt động trước đây con yêu thích.

Để có thể có sức khỏe tinh thần tốt, cần có sức khỏe về thể chất tốt. Nếu như ngủ ít, dinh dưỡng, vận động kém sẽ càng khiến cho vấn đề tinh thần thêm tồi tệ. Vì vậy, cần giúp trẻ tạo lập thói quen sống tích cực bằng việc điều chỉnh lối sống khoa học, điều độ, rời xa các thiết bị điện tử như máy tính, smart phone, và tích cực tham gia các hoạt động vui chơi ngoài trời.

Quan trọng hơn cả, là bạn cần biết được tình trạng của con bạn đang đến mức nào, nếu như cảm thấy thực sự cần thiết, hãy sớm đưa trẻ đến gặp bác sỹ tâm lý. Những chuyên gia về tâm lý sẽ có những biện pháp khoa học và hợp lý nhất giúp con bạn sớm thoát khỏi căn bệnh trầm cảm nguy hiểm.

Tôi vẫn nhớ mãi chi tiết cô bé Totto-chan trong câu truyện “Totto-chan, cô bé bên cửa sổ” nhớ mãi về người thầy yêu quý của mình chỉ vì “chưa bao giờ có ai ngồi lắng nghe em kể chuyện suốt cả 4 giờ đồng hồ”. Đơn giản là dù là ai, người lớn, thanh thiếu niên, hay trẻ em cũng đều cần được tôn trọng, quý mến và yêu thương.