Ý nghĩa Xét nghiệm HBsAg trong sàng lọc và chẩn đoán viêm gan B

  13/3/2019 16:25:38

HBsAg là một xét nghiệm dùng để sàng lọc bệnh viêm gan B tại cộng đồng và chẩn đoán bệnh nhân nhiễm HBV.

Viêm gan virus B là một bệnh phổ biến toàn cầu, do virus viêm gan B (HBV) gây ra. Bệnh có thể lây truyền qua đường máu, đường tình dục, từ mẹ truyền sang con. Nếu mẹ nhiễm HBV và có HBeAg (+) thì khả năng lây cho con là hơn 80% và khoảng 90% trẻ sinh ra sẽ mang HBV mạn tính.

- Viêm gan virus B có thể diễn biến cấp tính, trong đó hơn 90% số trường hợp khỏi hoàn toàn, gần 10% chuyển sang viêm gan mạn tính và hậu quả cuối cùng là xơ gan hoặc ung thư gan.

- HBV thuộc họ Hepadnaviridae, có cấu trúc DNA. HBV có 3 loại kháng nguyên HBsAg, HBeAg và HBcAg, tương ứng với 3 loại kháng nguyên trên là 3 loại kháng thể anti-HBs, anti-HBc và anti-HBe. Sự hiện diện của các kháng nguyên, kháng thể này quan trọng trong việc xác định bệnh, thể bệnh cũng như diễn biến bệnh.

- Hiện nay đã có vắc xin dự phòng nên làm giảm rõ rệt số người nhiễm mới HBV.

I. Ýnghĩa xét nghiệm HbsAg

Là một xét nghiệm dùng để sàng lọc bệnh viêm gan B tại cộng đồng và chẩn đoán bệnh nhân nhiễm HBV.

HbsAg (Hepatitis B surface Antigen): là kháng nguyên bề mặt của HBV, là dấu ấn xuất hiện đầu tiên, 1-3 tuần trước khi có triệu chứng, nếu tồn tại trên 24 tuần là nhiễm HBV mạn tính.

HbsAg có nồng độ rất cao trong máu khi xuất hiện các triệu chứng lâm sàng của viêm gan B cấp tính, sau đó nồng độ giảm dần trong thời kỳ bình phục (85-95%) và xuất hiện kháng thể anti-HBS.

Để kết luận có viêm gan B hay không phải làm xét nghiệm HBsAg chứ không phải là xét nghiệm HBV DNA. Nếu dương tính nghĩa là bạn bị viêm gan B. Nếu âm tính nghĩa là bạn không bị viêm gan B.

II. Kết quả xét nghiệm HbsAg

1. Kết quả Âm tính: Không bị viêm gan B

- Khi nghi ngờ có yếu tố phơi nhiễm với HBV: Kiểm tra lại sau 3-6 tháng và làm thêm xét nghiệm HBsAb định lượng=> Tuy nhiên nên tiêm phòng viêm gan virus B.

- Khi không có yếu tố phơi nhiễm HBV: Nên kiểm tra lại sau 6 tháng và nên tiêm phòng virus viêm gan B.

2. Kết quả dương tính: Bị viêm gan B

2.1. Các xét nghiệm cần thiết

- Nếu có các triệu chứng như: chán ăn, mệt mỏi, vàng da, tiểu ít sẫm màu, đau tức vùng gan, nôn, buồn nôn, phân bạc màu... và có các chỉ số men gan AST, ALT tăng cao (thường tăng trên 5 lần so với giá trị bình thường).

+ Bilirubin tăng cao, chủ yếu là Bilirubin trực tiếp.

+ HBsAg (+) hoặc (-) và anti-HBc IgM (+)"

=>Nên làm thêm các xét nghiệm bổ trợ trong chẩn đoán và điều trị viêm gan virus B cấp

- Nếu người bệnh có chỉ số HBsAg (+) > 6 tháng hoặc HBsAg (+) và Anti HBc IgG (+)

+ AST, ALT tăng từng đợt hoặc liên tục trên 6 tháng.

+ Có bằng chứng tổn thương mô bệnh học tiến triển, xơ gan (được xác định bằng sinh thiết gan hoặc đo độ đàn hồi gan hoặc Fibrotest hoặc chỉ số APRI) mà không do căn nguyên khác

=> Nên làm các xét nghiệm bổ trợ trong chẩn đoán và điều trị viêm gan virus B mạn

- Chỉ định điều trị khi:

+ ALT tăng trên 2 lần giá trị bình thường hoặc có bằng chứng xác nhận có xơ hóa gan tiến triển/xơ gan bất kể ALT ở mức nào.

+ HBV-DNA ≥ 10˄5 copies/ml (20.000 IU/ml) nếu HBeAg (+) hoặc HBVDNA≥ 10˄4 copies/ml (2.000 IU/ml) nếu HBeAg (-)."

2.2. Theo dõi và điều trị:

+Tháng đầu tiên sau khi bắt đầu điều trị: theo dõi AST, ALT, creatinine máu.

+ Sau mỗi 3-6 tháng trong quá trình điều trị: theo dõi AST, ALT, creatinine máu, HBeAg, Anti-HBe, HBV-DNA, có thể định lượng HBsAg.

+ Nếu điều trị IFN hoặc Peg IFN: theo dõi công thức máu, glucose máu, ure máu, creatinin máu, chức năng tuyến giáp để phát hiện tác dụng không mong muốn của thuốc.

Sau khi ngưng điều trị:

+ Theo dõi các triệu chứng lâm sàng.

+ Xét nghiệm sau mỗi 3 - 6 tháng: AST, ALT, HBsAg, HBeAg, anti-HBe, HBV DNA để đánh giá tái phát.

Sàng lọc, phát hiện sớm ung thư gan đặc biệt trên nền bệnh nhân có nhiễm virus viêm gan B mạn tính

+ AFP, AFP-L3, Pivka II, HCC-Wako (làm cách 3-6 tháng/lần)

+ Siêu âm ổ bụng.

+ Khám lâm sàng, khám chuyên khoa truyền nhiễm, ung bướu.

Lưu ý: Với trường hợp trẻ em và phụ nữ có thai cần tư vấn trực tiếp chuyên khoa truyền nhiễm, chuyên khoa nhi và chuyên khoa sản.

2.3. Đánh giá với đáp ứng thuốc:

+ Xem xét ngừng thuốc ức chế sao chép HBV uống khi:

+ Trường hợp HBeAg (+): sau 6-12 tháng có chuyển đổi huyết thanh HBeAg và HBV-DNA dưới ngưỡng phát hiện.

+ Trường hợp HBeAg (-): HBV-DNA dưới ngưỡng phát hiện trong 3 lần xét nghiệm liên tiếp cách nhau mỗi 6 tháng.

Chú ý: Cần theo dõi tái phát sau khi ngừng thuốc để điều trị lại.

2.4. Tiêu chuẩn thất bại điều trị:

+ ALT có thể tăng cao trở lại.

+ HBV DNA tăng trở lại > 1ln10 so với trị số thấp nhất hoặc giảm < 1ln10 sau 12 tuần điều trị hoặc giảm < 2ln10 sau 24 tuần điều trị."

VÌ SAO NÊN ĐẾN MEDLATEC KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÝ GAN MẬT

Chuyên khoa Gan mật Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC là một trong những cơ sở uy tín khám và điều trị các bệnh về gan, đặc biệt là thực hiện các xét nghiệm khám và tầm soát viêm gan, xơ gan, ung thư gan.

Hội tụ đội ngũ chuyên gia uy tín, có kinh nghiệm lâu năm như PGS.TS Trịnh Thị Ngọc – Nguyên Trưởng khoa Truyền nhiễm Bệnh viện Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Gan mật Hà Nội; BSCKI. Nguyễn Thị Liên Hương - nguyên bác sỹ Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai, có 30 năm kinh nghiệm điều trị các loại bệnh gan mật; Ths, Bs Nguyễn Thị Thu Hương…

Với hệ thống trang thiết bị hiện đại như máy chụp cắt lớp vi tính (CT-Scanner), máy Fibroscan thế hệ 50, siêu âm doppler màu, hệ thống xét nghiệm tự động đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO:15189:2012… Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC sẽ mang đến các dịch vụ y tế tốt nhất với chất lượng chuyên môn cao, chi phí khám hợp lý, khoa học, nhiều dịch vụ tiện ích như lấy mẫu tại nhà, theo dõi bệnh án cá nhân online, thủ tục nhanh gọn, hợp lý.

Mọi chi tiết, Quý vị vui lòng liên hệ:

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Cơ sở 1: 42 Nghĩa Dũng, Ba Đình, Hà Nội

Cơ sở 2: số 99 Trích Sài (đường ven hồ), Tây Hồ, Hà Nội

Tổng đài: 1900 56 56 56

Website: medlatec.vn * Email: info@medlatec.com

<